Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Brabantse vriendschapskring stimuleert gehandicapten in sociale vaardigheden: Geen gewoon clubje voor de gezelligheid

Licht verstandelijk gehandicapten die met begeleiding zelfstandig gaan wonen, hebben vaak moeite met het opbouwen van sociale contacten. Om hen daarbij te ondersteunen bieden de SPD en het sociaal-cultureel werk in Bergen op Zoom activiteiten aan waarmee ze hun sociale vaardigheden kunnen bijspijkeren. 'Ik nodig nu ook vrienden op de koffie bij mij thuis.

'Piet, haal jij even wat drankjes aan de bar,' vraagt
begeleidster Natascha Oudmayer aan één van de deelnemers aan de
vriendschapskring voor mensen met een verstandelijke handicap in Bergen op Zoom.
Piet van der Watering (40) doet dat graag, want hij vindt het leuk 'om het
gezellig te maken met vrienden', zegt hij. Samen met de andere kringleden en
twee begeleiders is hij op deze woensdagavond te vinden in de evenementenhal in
Roosendaal, waar ze een avondje bowlen. Hartstikke leuk, vindt Piet. Net als de
andere activiteiten die hij onderneemt met zijn vrienden uit de kring:
biljarten, kaarten, darten, uit eten gaan, net waar ze zelf zin in hebben.

De vriendschapskring is bedoeld voor mensen met een licht
verstandelijke handicap die te weinig vaardigheden en sociale redzaamheid
bezitten om zich staande te houden binnen de reguliere vrijetijdsvoorzieningen.
Piet woont al jaren op zichzelf. Hij krijgt alleen begeleiding van de SPD, die
één keer in de maand bij hem langskomt. De SPD signaleerde een tijdje geleden
dat Piet niet veel de deur uitkwam. Overdag is hij als tuinman wel onder de
mensen, maar 's avonds en in het weekend bleef hij bijna altijd thuis. De SPD
maakte hem attent op het bestaan van de vriendschapskring. 'Nu ga ik zelfs naar
soosavonden in het wijkcentrum, waar ik mijn vrienden van de kring ook tegenkom.
Ik nodig ze ook wel eens uit om koffie bij mij thuis te komen drinken.'

Tussen wal en schip

De vriendschapkring is één van de activiteiten die Scala, het Stedelijk
Instituut voor Welzijnsprojecten in Bergen op Zoom, organiseert in het kader van
het project Ondersteuning Verstandelijk Gehandicapten. In het aanbod voor deze
doelgroep heeft Scala ook een sociëteit, kookactiviteiten en dans- en
feestavonden. Met dat pakket wil het instituut mensen met een licht
verstandelijke handicap recreatieve, vormende en educatieve activiteiten
bieden.

Voorheen werden dergelijke activiteiten vrijwel alleen georganiseerd
binnen de grote wooninstellingen waar de gehandicapten verbleven. Nu zij steeds
vaker met begeleiding zelfstandig gaan wonen, hebben ze ook behoefte aan sociale
contacten buiten de deur. Maar daarbij hebben de meesten wel ondersteuning
nodig. De SPD in Roosendaal merkte enkele jaren geleden dat er nauwelijks iets
voor deze groep was in de regio. Ze vielen tussen wal en schip, zegt Nicole
Brouwer, destijds werkzaam bij de SPD in Roosendaal, nu vrijetijsconsulent bij
de SPD in Bergen op Zoom. De SPD vroeg Scala of die geen activiteiten kon
opzetten binnen de reguliere voorzieningen en dat vormde de aanzet tot het
project.'Onze activiteiten zijn geen gewone clubjes voor de
gezelligheid,'zegt Ted Nijsen, agoog en projectleider bij Scala. 'Het is de
bedoeling dat de deelnemers sociaal vaardiger worden gemaakt. Daarom sporen we
onze begeleiders aan hen zoveel mogelijk zelf te laten ondernemen. Al moet dat
ook weer niet geforceerd gaan, want het is bij deze mensen ook belangrijk dat ze
zich op hun gemak voelen.'

Door de activiteiten komen de deelnemers in aanraking met nieuwe
situaties en mensen. Juist met dat onbekende hebben sommigen wel eens moeite,
vertelt Nijsen. 'We hebben een deelnemer gehad die tot zes keer toe naar het
wijkcentrum is gefietst voor een activiteit, maar toch telkens niet naar binnen
durfde. Dus het lukt ons niet altijd iedereen te bereiken. Maar in andere
gevallen gaat het goed. Als ik hoor dat een paar deelnemers na een activiteit
nog samen een biertje zijn gaan drinken in een café, dan vind ik dat toch een
meerwaarde-effect van onze activiteiten. Anders zouden ze dat waarschijnlijk
nooit hebben gedaan. Nu kennen ze elkaar al en zijn ze waarschijnlijk eerder in
die bar geweest met hun begeleiders, dus is het allemaal niet zo onbekend
meer.'

Ballenjongen

De deelnemers kunnen heel veel zelf, maar hebben vaak net dat laatste
zetje nodig, is de ervaring van begeleider Ger Heck van de vriendschapskring.
'Als één van de kringleden de anderen wil uitnodigen voor een feestje
bijvoorbeeld, dan stel ik voor dat we samen boodschappen gaan doen, want alleen
kunnen ze vaak net niet overzien wat ze nodig hebben.' Ook Natascha Oudmayer
probeert de deelnemers zoveel mogelijk zelf te laten doen. 'Als ze willen
bowlen, zeg ik: bel de bowlingbaan maar en reserveer zelf een baan. En als ze
een drankje willen, moeten ze dat echt zelf halen en van hun eigen geld
betalen.'

Volgens Oudmayer is de kring vooral een succes omdat de huidige
deelnemers veel zelfstandigheid aankunnen. 'Voor verstandelijk gehandicapten van
een minder hoog niveau zou het niet geschikt zijn. We zijn maar met twee
begeleiders op een groep van ruim tien mensen.' De deelnemers zien elkaar nu
bijna drie jaar en het is inmiddels een vaste groep geworden. Enkele van hen
ondernemen ook buiten de kring om van alles met elkaar, voor anderen blijft de
kring de enige activiteit buitenshuis. 'Je moet dat ook niet gaan pushen als
deelnemers zeggen geen behoefte te hebben aan meer. Al denk ik dat één
samenkomst per twee weken eigenlijk wel te weinig is.'

Om de integratie van de doelgroep te bevorderen heeft Scala
activiteiten als koken en soosavonden ondergebracht in een wijkcentrum, waar ook
'gewone' mensen komen. Meedoen met de reguliere cursussen en activiteiten daar
blijkt voor de meeste kringleden echter een brug te ver. 'Het risico bestaat dat
ze ballenjongen worden, en dat is niet bedoeling,' zegt Nijsen. 'Maar door het
gebruik van hetzelfde buurthuis komen gehandicapten en niet-gehandicapten toch
met elkaar in contact, ze maken weleens een praatje.'

Zielig

Scala organiseert de activiteiten en heeft daarin alle vrijheid. De SPD
in Bergen op Zoom begeleidt de vrijwilligers en zorgt voor
deskundigheidsbevordering. Scala, de SPD en de individuele zorgconsulenten van
de deelnemers voeren regelmatig overleg. De SPD draagt echter de
eindverantwoordelijkheid over het project, vooral omdat de begeleiders van de
activiteiten allemaal vrijwilligers zijn. 'Zij kunnen op ons terugvallen als ze
vragen hebben. Wij gaan ook dikwijls bij activiteiten kijken om te zien hoe het
gaat en ze bij te sturen als dat nodig is,' zegt vrijetijdsconsulente Brouwer.
'Soms merken we dat vrijwilligers iets te kinderachtig omgaan met de deelnemers.
Een enkeling heeft toch nog een beetje het idee dat deze doelgroep zielig is.
Wij leren begeleiders waar ze de grenzen kunnen, mogen en moeten leggen.' De SPD
brengt begeleiders en zorgconsulenten met elkaar in contact als een deelnemer
gedragsproblemen vertoont en de begeleider niet weet hoe daarmee om te gaan.
Verder organiseren we ook EHBO-cursussen voor de vrijwilligers, zodat ze weten
hoe ze moeten handelen als iemand bijvoorbeeld een epileptische aanval
krijgt.'

Brouwer vertelt dat er wekelijks nieuwe aanmeldingen binnenkomen van
verstandelijk gehandicapten die mee willen doen aan activiteiten. 'Probleem is
daarbij dat wel niet iedereen gelijk kunnen plaatsen. Maar de behoefte aan
vrijetijdsactiviteiten onder deze doelgroep neemt toe, zoveel is wel
duidelijk.'/Jeannine Westenberg

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden