Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Methodiek: Een uitweg voor misbruikte meisjes

Het Utrechtse project Pretty Woman blijkt een succesformule. Het project biedt al tien jaar voorlichting en begeleiding aan meisjes die seksueel risicogedrag vertonen. ‘Vaak weten meiden niet dat ze zijn verkracht.’

door CAROLIEN STAM - Een jonge vrouw zit al zeven jaar in de
prostitutie. Drie keer eerder heeft ze geprobeerd er uit te stappen. De eerste
keer kwam ze bij haar ouders thuis te zitten, dat ging drie maanden goed. De
tweede keer kreeg ze een baantje achter de kassa van de supermarkt, maar dat
verdiende veel minder. De derde keer beviel ze van een dochtertje en had ze ook
inkomen nodig. Via een hulpinstantie komt ze bij Pretty Woman terecht. ‘Deze
meiden willen zelden naar de vrouwenopvang, want er zijn te veel regels daar,’
zegt Lou Repetur,projectcoördinator van Pretty Woman. Samen met de
begeleidster maakt de cliënte een plan; praktisch gezien is het voor haar nog te
vroeg om te stoppen met prostitutie. Het doel voor het komende half jaar wordt
daarom: eerst een huis zoeken en dan een uitkering aanvragen. Tien jaar
voorlichting en begeleiding van meiden en jonge vrouwen met ‘risicogedrag of al
bestaande misbruikrelaties’ heeft een succesformule opgeleverd. Meer dan
driekwart van de meiden van 12 tot 23 jaar die in een
misbruiksituatiezitten, komt daar met hulp van Pretty Woman uit. ‘Meisjes
die bij ons binnenkomen hebben minimaal een verkrachting achter de rug’, zegt
Repetur.

RisicogedragRisicogedrag omschrijft ze als het
gedrag van meisjes die zich voortdurend in situaties begeven die kunnen leiden
tot traumatische seksuele ervaringen. ‘Meestal hebben ze zelf niet het besef dat
ze in een misbruikrelatie zitten.Verkrachting wordt naar hun idee door een
vreemde gedaan en je moet hard terugvechten. Of ze kiezen er zelf voor de
alarmbellen te negeren, onder het mom dat hij haar zo hard nodig heeft.’ Repetur
stelt dat misbruik niet altijd verkrachting hoeft te zijn. ‘Een islamitisch
meisje had stiekem verkering met een Marokkaans vriendje. Hij had met zijn
mobiel foto’s gemaakt van haar zonder hoofddoek. Dat maakt haar zeer
kwetsbaaren hij kon haar nu chanteren. Dus had ze toegelaten dat hij haar
borsten streelde en andere handelingen deed, die absoluut verboden zijn vóór het
huwelijk. Haar familie mocht daar absoluut niet achter komen.’ Pretty Woman
geeft voorlichting in buurtcentra, moskeeën, crisiscentra en op alle
vmbo-scholen in Utrecht, praktijkscholen en in het onderwijs voor
moeilijkopvoedbare kinderen. Veertig procent van de meiden is van allochtone
afkomst. Repetur: ‘Dat komt voort uit onze manier van werken. Wij sluiten aan op
de persoon die we begeleiden. Doorslaggevend voor een succesvolle begeleiding is
of het klikt tussen hulpverlener en cliënt.Bij ons werken ook verschillende
typen begeleiders, van gothic tot kakkineus.’ Pretty Woman werkt veel samen met
andere instanties,intensieve hulpverlening, crisiscentra of verslavingszorg.
Een lastige sector is de jeugdpsychiatrie. ‘Meiden vinden daar vaak dat ze niet
worden begrepen. “Die mevrouw stelt stomme vragen en ze is niet geïnteresseerd”,
vinden ze. Ze haken dus snel af. Het zijn pubers, die willen niet
overproblemen praten, die willen het vooral leuk hebben. Je moet ze achter
de kont aan zitten, ze zijn met hun hoofd ergens anders. Wij bellen vaak vooraf
op: “We hebben over een uur een afspraak, kom je?”

BeeldvormingDe sleutel tot succes is volgens Lou
Repetur het één op ééncontacttussen begeleider en cliënt. De vertrouwensband
is belangrijk. De begeleider heeft de taak de cliënt inzicht te geven in eigen
gedrag. Door onder meer te praten over wat haar uiterlijk en gedrag bij anderen
oproept.‘We gaan bijvoorbeeld naar McDonalds. Dat is tegenwoordig the place
to be voor jongeren. Daar observeren we: hoe gedragen de jongeren zich en welke
reacties roept dat bij anderen op.’ Lou Repetur vindt bepaald niet dat het
gedrag van de meisjes altijd betwistbaar is. Zij ergert zich wel aan de
beeldvorming die zelden het gedrag van de mannen ter discussie stelt. ‘Iedereen
sprak schande over het dertienjarige meisje in Amsterdam dat voor een breezer en
een spijkerbroek seks had met een veertigjarige man. Maar niemand die iets zegt
over die man die dat kind gewoon misbruikt.’



Hulpverlening in zes stappen

Meiden tussen 12 en 18 die het risico lopen in een relatie terecht te komen
waarbij ze worden misbruikt. Dat is de doelgroep van het project PrettyWoman
in Utrecht. Vijf betaalde en vier onbetaalde begeleiders geven voorlichting en
bieden individuele en groepshulp aan risicomeiden. Ook meisjes die al in de
prostitutie zitten, maar er uit willen stappen, kunnen een beroep doen op Pretty
Woman. Het project bestaat tien jaar en is een samenwerking van Bureau
Jeugdzorg, de gemeente Utrecht enStichting Stade. De begeleiding is
gebaseerd op methodieken uit devrouwenhulpverlening en de theorie van de
‘relatieverslaving’. De eigen verantwoordelijkheid van de cliënte speelt een
grote rol bij de hulp. Pretty Woman ondersteunt de meisjes om zelf vastgestelde
doelen te behalen binnen een periode van zes maanden. Door de cliënte te helpen
inzicht te krijgen in haar eigen aandeel in de misbruikrelatie en haar gevoel
van eigenwaarde te versterken. Een nieuw toekomstperspectief, een eigen sociaal
netwerk en een eigen inkomen zijn belangrijke doelen. De hulpverlening kent zes
fasen. Eerst wordt contact gelegd via voorlichting of verwijzing van andere
instanties. Cruciaal is het opbouwen van een vertrouwensband. Bij de intake
wordt dieper ingegaan op achtergrond en problematiek van het meisje. In het
hulpverleningsplan, dat gezamenlijk wordt opgesteld, worden doelen geformuleerd.
Daar wordt samen aan gewerkt. Cliënten hebben vaak ernstige (gedrags)problemen.
Aanvullende interventies kunnen daarvoor ingezet worden. Na een half jaar is er
een evaluatie door het Pretty Woman-team. Als de doelen niet zijn gehaald, kan
de hulp met een bijgesteld plan nog met zes maanden verlengdworden. Uit het
Jaarverslag 2005 blijkt dat er vorig jaar 140 meiden een beroep deden op Pretty
Woman. Daarvan heeft 60 procent zich niet geprostitueerd, maar wel negatieve
seksuele ervaringen opgedaan. Van de 140 begeleide meiden zijn er 29
doorgestuurd naar andere hulpverlening. Vijf meisjes vertrokken met onbekende
bestemming.

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden