Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

‘Professionals focussen te veel op één probleem’

Je krijgt mensen alleen in beweging als je aansluit bij wat zij willen. Judith Wolf, hoogleraar maatschappelijke zorg, beschreef hoe dat moet. ‘Professionals mogen persoonlijker zijn', stelt ze in het juninummer van Zorg+Welzijn.
1-Judith-Wolf-Eut-van-Berkum.JPG
‘Wat je in de volle breedte van het sociaal domein ziet, is dat professionals heel sterk de neiging hebben om mensen te begeleiden op het probleem dat de focus is van de organisatie waar ze voor werken.' - Foto: Eut van Berkum

Kracht. Het is een woord dat in de afgelopen vijf tot tien jaar in het sociaal domein snel terrein heeft gewonnen. Want mensen die professionele ondersteuning nodig hebben in hun leven, zijn het best geholpen wanneer je werkt vanuit hun kracht. Dat weet Judith Wolf, zij publiceerde onder meer Krachtwerk. Een boek waarin zij nauwkeurig en uitvoerig het werken vanuit de kracht van de cliënt uitwerkt. Zo’n zeventig organisaties in het sociaal domein hebben de methodiek omarmd en Movisie erkende Krachtwerk als goed onderbouwde sociale interventie.

Controle

Wolf: ‘Wat je in de volle breedte van het sociaal domein ziet, is dat professionals heel sterk de neiging hebben om mensen te begeleiden op het probleem dat de focus is van de organisatie waar ze voor werken. Denk aan verslaving, psychische problemen en mishandeling. Maar vaak hebben cliënten problemen op meerdere leefgebieden en, nog belangrijker, is de gemeenschappelijke noemer dat ze de controle over hun bestaan kwijt zijn of dreigen kwijt te raken.’

Zelfregulering

Volgens Wolf is het van belang om goed te bekijken waar dat controleverlies vandaan komt. Weet je dat, kijk dan naar het mechanisme voor verandering. ‘Hoe krijgt iemand zichzelf, in samenspel met zijn of haar omgeving, weer in beweging? Ik ben op een gegeven moment uitgekomen op het begrip “zelfregulering”. Volgens mij is het versterken daarvan de crux.’

Systeemlogica

Het gaat dus niet om het etiket, het probleem of de ziekte die we op een situatie plakken. Dat is volgens Wolf veel minder relevant. ‘Er wordt te veel gekeken vanuit een systeemlogica. Mijn punt is dat je moet vertrekken vanuit het dagelijks leven van mensen. Hoe ziet dat eruit? Waar lopen mensen tegenaan? Welke doelen hebben ze, welke behoeften? Wat maakt dat ze doelen niet kunnen realiseren? Het kunnen heel simpele dingen zijn, weer kunnen koken bijvoorbeeld. Ik ontken niet dat mensen problemen of beperkingen hebben. Die zijn reëel en daar moeten we iets mee. Maar start nou bij wat mensen in beweging brengt, wat zingevend voor hen is, wat het leven voor hen de moeite waard maakt.’

‘Kennis en intelligentie zijn niet genoeg om redzaam te zijn. Om gezond te leven, je werk te behouden en je financiën op orde te houden, moet je een plan kunnen maken, in actie komen, volhouden en kunnen omgaan met verleidingen en tegenslagen.’ Lees meer >>

Kracht

Vraag Judith Wolf niet of mensen in de psychiatrie, in de maatschappelijke opvang, mensen die getraumatiseerd of verslaafd zijn, wel kracht hebben. Kom bij haar niet aan met dat mensen ‘niet gemotiveerd’ of ‘uitbehandeld’ zijn. ‘Ik ontken niet dat bij sommige mensen de motor is afgeslagen, dat vermogens zeer beperkt kunnen zijn. Ik zeg niet dat het makkelijk is. In tegendeel. Maar het wezenlijke van mensen is dat ze iets willen. Dat ze actieve wezens zijn die doelen willen realiseren. Mensen willen voor zichzelf een leven dat zin geeft, waarin ze van betekenis kunnen zijn, ook voor een ander.’

Ondersteunen

Door jarenlang onderzoek en praktijkervaring, is Wolf ervan overtuigd geraakt dat mensen altijd een kern hebben waarin ze heel goed weten wat ze willen. ‘De vraag is vervolgens hoe je deze mensen kunt ondersteunen om dat weer aan te boren. Dat is niet alleen een kwestie van praten, dat is maar zeer beperkt. Het is op zoek gaan, op pad met die mensen zelf, uitvinden wat ze beweegt.’

Persoonlijke betrokkenheid

En in die zoektocht is het helemaal niet erg om als professional persoonlijk te zijn. ‘Je mag het als professional echt zeggen als je merkt dat een verhaal, een gebeurtenis, iets met je doet. Ik denkt dat die persoonlijke betrokkenheid essentieel is voor een goede werkrelatie. Als die er niet is, als er niet iets van betrokkenheid is, dan krijg je mensen helemaal niet in beweging.’

Lees het hele artikel in het juninummer van Zorg +Welzijn >>

Piet-Hein Peeters

3 reacties

  • mirthe

    Gewoon meelopen met lieden, die het klappen van de zweep kennen.

  • willekez

    Het is jammer dat er staat "professionals". Mijn inziens zou er moeten staan.... organisaties. Van de cursisten die ik train hoor ik namelijk dat de sterke afbakening duidelijk door aansturing van de organisatie zelf gebeurt.

  • zwvjapio

    Domeindenken werkt verstikkend voor een integrale aanpak van problemen. Maar het voelt zo veilig...

Of registreer je om te kunnen reageren.