Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Tevredenheid over speciale opvang delinquente verstandelijk gehandicapten: 'In de gevangenis redden ze het niet'

VWS stelt geld beschikbaar om jaarlijks 120 delinquente verstandelijk gehandicapten op te vangen en te behandelen. Ze worden ondergebracht bij de vijf behandelcentra voor gedragsgestoorde licht verstandelijk gehandicapten. Mirjam Geesink, projectleider van De Borg, het expertisecentrum van de vijf centra, is hier erg tevreden mee. 'Het is echter onduidelijk hoeveel mensen met een lichte verstandelijke handicap nu nog vast zitten in de normale gevangenis. Wellicht moeten er nog meer plaatsen bij komen.'

Verstandelijk gehandicapten komen na het plegen van een
misdrijf doorgaans in de gevangenis terecht, of ze worden opgenomen in één van
de vijf behandelcentra voor gedragsgestoorde verstandelijk gehandicapten. Deze
zijn hier nu niet speciaal voor bestemd, maar bijna de helft van het aantal
bewoners van die behandelcentra is de afgelopen twee jaar met justitie of
politie in aanraking geweest. De ministeries van Justitie en VWS laten nu
uitzoeken hoeveel verstandelijk gehandicapten precies in de gevangenis zitten.
Staatssecretaris Vliegenthart wil voorkomen dat zij in het justitiële circuit
terechtkomen, omdat daar de specifieke zorg ontbreekt die deze mensen nodig
hebben. Daarom wil zij de capaciteit binnen de behandelcentra uitbreiden met 120
plaatsen. Zij volgt hiermee het advies op van expertisecentrum De Borg.
Projectleider Mirjam Geesink is hiermee verguld. ‘We zien de laatste jaren dat
de groep licht verstandelijk gehandicapten met een gedragsstoornis steeds vaker
met justitie in aanraking komt. Voordat ze bij ons belanden, hebben ze vaak al
een hele weg afgelegd. In gevangenissen redden ze het niet, ze moeten specifieke
hulp hebben.’



Kunt u een verklaring geven voor het feit dat het aantal
delicten bij gedragsgestoorde licht verstandelijk gehandicapten
toeneemt?




‘Het grote probleem van licht verstandelijk gehandicapten is dat ze er
normaal uitzien. Je ziet niks aan ze, maar ze hebben het vaak veel moeilijker
dan mensen met een zware handicap. Juist bij deze groep zijn vaak problemen,
omdat ze mee moeten doen in de maatschappij, zelfstandig moeten zijn. De
meerderheid wil vaak meelopen en ze zijn erg beïnvloedbaar. Ze laten zich
meeslepen en vaak zijn zij degenen die nou net gepakt worden. Ze moeten
tegenwoordig zelfstandig kunnen leven, onder een beetje begeleiding of in
kleinschalige woonvoorzieningen, maar een aantal kan deze vrijheid niet aan. De
verleidingen in de maatschappij worden groter. Ook de druk is groot, want
presteren is tegenwoordig ontzettend belangrijk. Vroeger bleven verstandelijk
gehandicapten langer bij hun ouders, maar nu is er de druk om hun eigen kostje
te verdienen. De hulpverlening verliest ze vaak uit het oog, omdat deze groep
niet zit te wachten op hulp en niet zomaar tot hulp gedwongen kan worden. Een
deel van hen belandt op straat. De problematiek wordt vaak pas zichtbaar als ze
in de gevangenis belanden.’



Wat moet er gebeuren om te voorkomen dat licht verstandelijk
gehandicapten in de gevangenis belanden?




‘Aan deze mensen is in eerste instantie niks te zien en als ze bijvoorbeeld
opgepakt worden en in de gevangenis belanden, dan komt men er pas veel later
achter dat er wat aan de hand is. Ik pleit voor een IQ-test vooraf. Nu wordt pas
onderzocht als er een ernstig vermoeden is dat de persoon een handicap heeft en
je moet wel aardig gek doen wil in een gevangenis meteen duidelijk worden dat
iemand deze problematiek heeft. Maar een klein percentage krijgt psychisch
medisch onderzoek. Justitie en VWS zijn nu bezig met een onderzoek naar wie er
nu eigenlijk precies in de gevangenis zitten. Uit de nu bekende cijfers valt af
te lezen dat ongeveer 350 mensen met een verstandelijke handicap tot deze
doelgroep behoren. Maar waarschijnlijk is deze groep veel groter. Ik vraag me af
of de 120 extra plaatsen dan genoeg zijn. Om te voorkomen dat gehandicapten op
het criminele pad belanden, moet de hulpverlening zich actief inzetten. We zijn
bezig met deskundigheidsbevordering in de reguliere zorg en er is nu gelukkig
een kentering. De specifieke focus op zo gewoon mogelijk functioneren verandert,
er komt meer aandacht voor specialistische zorg. En ook de kijk op het
zelfstandig zijn van licht verstandelijk gehandicapten verandert.’



De behandelcentra richten zich op licht verstandelijk
gehandicapten met een gedragsstoornis, waarvan de helft met politie of justitie
in aanraking is geweest. Waarom moet er een aparte afdeling voor hen gebouwd
worden




‘Het probleem bij onze eigenlijke doelgroep is al complex. Met de nieuwe
opzet, die waarschijnlijk over anderhalf jaar klaar is, hebben we te maken met
drie sectoren: psychiatrie, gehandicaptenzorg en daarnaast ook nog justitie.
Criminaliteit gaat een stap verder dan gedragsgestoordheid, en het vraagt om een
andere benadering. Hoeve Boschoord (één van de vijf behandelcentra, red.) is
naast een behandelcentrum ook een tbs-kliniek voor verstandelijk gehandicapten.
Deze zwaarste vorm van beveiliging zal nodig blijven, maar wij willen het liefst
voorkomen dat ze tbs krijgen opgelegd. De tussenvorm waar we nu mee aan de slag
kunnen, moet vooral de nadruk leggen op structuur en het ontwikkelen van
vaardigheden.



Ook moet het gebouw geslotener zijn, er moeten arbeidsvoorzieningen komen,
en de therapie moet in hetzelfde gebouw ondergebracht worden. De deur gaat op
slot, maar is niet extreem beveiligd. We willen vooral kijken naar de
mogelijkheden van iemand. Ze moeten leren hun stemmingen te beheersen, maar we
kijken vooral ook naar hoe iemand, als dat in de mogelijkheden ligt, weer terug
kan keren in de maatschappij.’/Ester Mijnheer

Administrator

Gerelateerde tags

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden