Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Rechter beslist over behandeling lastige patiënt: Weigeren van hulpzoekende mensen

Ziekenhuizen mogen een behandeling stopzetten bij patiënten die agressief en onhandelbaar zijn. Dat bepaalde onlangs de president van de Haagse rechtbank in een kort geding tussen een 39-jarige zwakbegaafde Hagenaar en het Westeinde Ziekenhuis. Van de rechter hoeft het ziekenhuis de man alleen te behandelen als zijn leven in gevaar komt. Sindsdien is de patiënt in behandeling bij een ander Haags ziekenhuis. Gedwongen, want ook dit ziekenhuis wilde de man eigenlijk niet helpen. Mag een lastige patiënt geweigerd worden?

Johan Legemaate, hoogleraar gezondheidsrecht
Erasmus universiteit Rotterdam:
‘Dit is een voorbeeld van een duivels
dilemma. Aan de ene kant zit je met de vraag of je de behandeling kunt
continueren van iemand die ongehoord veel last veroorzaakt. Maar daar staat
tegenover dat de beëindiging van de behandeling het leven van die patiënt
ernstig in gevaar brengt. De keuze is in beide gevallen heel lastig. Maar
gelukkig kon de rechter op eerdere jurisprudentie terugvallen, waarin bepaald
was dat de beëindiging van de behandeling alleen gerechtvaardigd is als er een
alternatief geboden wordt. Het tweede kort geding was wat dat aangaat
opmerkelijker. Daarin werd het Haagse ziekenhuis Leyenburg als vervanging
aangewezen. Ondanks dat het ziekenhuis niet wilde. Maar daarvan zei de rechter
dat ze het eerst maar met de patiënt moesten uitproberen. Oftewel, een
ziekenhuis mag niet zomaar nee aan een patiënt verkopen. Zeker niet als het een
soort monopoliepositie in een regio heeft.’



Paul Fijn, woordvoerder Cliëntenbond in de geestelijke
gezondheidszorg:
‘Ik vind dit een slechte ontwikkeling. Sterker nog, ik
vind het een schandaal. Die man had vanuit de gehandicaptenzorg begeleiding
moeten krijgen, zodat het ziekenhuis beter met hem had kunnen omgaan. Want hij
heeft net als ieder andere Nederlander recht op een goede behandeling. Als ik
zijn advocaat was zou ik zeker hoger beroep aantekenen, tot de Hoge Raad aan
toe. Het gaat immers om een principiële kwestie: mogen we mensen die lastig
zijn, omdat hun handicap of ziekte dat met zich meebrengt, zomaar aan de kant
zetten en hen weigeren te behandelen? Wat mij betreft wordt de zorgplicht van
dit soort instellingen en instanties in de Grondwet vastgelegd. We moeten echt
zien te voorkomen dat de zwakken in de samenleving – en zijn we dat allemaal
niet op z’n tijd? – zo makkelijk aan de kant gezet kunnen worden.’



Ciel Meewis, directiesecretaris NVZ: ‘Als Nederlandse
Vereniging van Ziekenhuizen vinden wij dat ziekenhuizen zich hoffelijk dienen op
te stellen ten opzichte van patiënten. Kort geleden hebben we nog een boekje
uitgebracht over de rechten van patiënten. Maar tegenover rechten staan ook
plichten. En een van de plichten van een patiënt is om zich behoorlijk te
gedragen jegens de medewerkers en zijn medepatiënten. Nou is het altijd moeilijk
om precies aan te geven wanneer iemand zijn boekje te buiten gaat. Maar fysiek
geweld ten opzichte van het personeel en andere patiënten kunnen we niet
tolereren. Dan overschrijdt een patiënt duidelijk een grens. En dat kan in het
uiterste geval betekenen dat een ziekenhuis, al dan niet na tussenkomst van de
rechter, een behandeling beëindigt.’



Anita Direcks, woordvoerder NP/CF: ‘Ik ga er vanuit dat
dit toch een incident was, een extreem geval. Want het mag niet zo zijn dat een
patiënt die lastig is of als zodanig gezien wordt, zonder meer geen hulp meer
krijgt. In zo’n geval moet een ziekenhuis gewoon wat meer begeleiding inzetten.
Of hulpverleners moeten zo’n patiënt dan aan een collega overdragen die wellicht
wel met hem of haar om kan gaan. Aan de andere kant kun je van een ziekenhuis
ook niet alles vragen. Als een patiënt helemaal niet wil meewerken, dan kan ik
me goed voorstellen dat er een punt komt dat een ziekenhuis zegt: dit is voor
ons de grens. Je kunt zo’n man toch niet aan het dialyseapparaat vastbinden.
Maar de instelling heeft dan wel de plicht, en dat staat ook met zoveel woorden
in de wet, om te zorgen dat een collega-instelling de behandeling overneemt. In
dit concrete geval is dat ook gebeurd.’



Goof van Gemert, plaatsvervangend directeur GGZ Nederland:
‘Binnen de ggz komt het redelijk vaak voor dat een behandeling tegen de zin van
een patiënt beëindigd wordt. Niet voor niets was dat een van de
gespreksonderwerpen bij het laatste overleg dat we gehad hebben met familie- en
cliëntenorganisaties. Dus zo uniek was dat kort geding niet. Wel overigens op
het punt dat het om een levensbedreigende zaak ging. In de wet is ook met zoveel
woorden geregeld dat ggz-instellingen de behandeling mogen staken. Namelijk als
de patiënt niet meer voor behandeling geïndiceerd is of als hij keer op keer de
behandeling weigert. Maar een instelling heeft dan wel de plicht om te zorgen
dat hij ergens onderdak heeft, dat hij financieel uit de voeten kan en dat er op
een of andere manier nazorg geregeld is. Als dat allemaal in kruiken en kruiken
is, dan kan er tot onvrijwillig ontslag worden overgegaan.’/Marty PN van
Kerkhof

Administrator

Gerelateerde tags

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden