‘Mag je namens de bewoners dromen?’ Aan het woord is mijn buurman Firoez. Het is vrijdagavond 18 maart 2011 in de bovenzaal van het schitterende JAV'ART Huis aan de rand van het Flevopark in Amsterdam. Dertig mensen zijn aanwezig bij de kick off van 'Oasis Makassarplein'. Tot 18 april vindt de Oasis Game, een Braziliaanse participatieve methode voor wijkontwikkeling, plaats in de Indische Buurt.
Lees hier meer blogs van MOVISIE >>
FairGround en Jonge Honden, twee bureaus gespecialiseerd in maatschappelijke betrokkenheid en ‘omgekeerde ontwikkelingssamenwerking’, brengen in opdracht van Stadsdeel Oost de Oasis Game naar onze achterstandsbuurt. Het gaat erom dromen van buurtbewoners over hun woonomgeving in korte tijd te 'vangen' en te realiseren. Intermediair naar de wijk en haar dromen is de Makassarplein Community, een los netwerk van (semi)professionals, ambtenaren en actieve burgers. Hierin ben ik actief als buurtbewoner, lid van het kernteam en trekker van de werkgroep ‘Kwetsbare groepen’.
Firoez legt uit: 'De kern van de Oasis Game is dat de bewoners het zelf gaan doen. Zelf woon ik op het Ceramplein, iets verderop in de Indische Buurt. Mag ik namens de bewoners van het Makassarplein dromen?' Een stilte valt. Iedereen begrijpt maar al te goed wat Firoez bedoelt. Onder de circa dertig aanwezigen is namelijk maar een handvol buurtbewoners. De anderen zijn buitenstaanders: sociale professionals, woningcorporatiemedewerkers, ambtenaren en de jonge trainers van de Oasis Game. Ze wonen niet in de buurt en op een enkeling na werken ze er ook niet.
Firoez kiest voor een 'exit-strategie' en is na de kick off niet meer gezien bij de Oasis Game. Hij laat ons achter met zijn vraag over de betrokkenheid van buurtbewoners. Twee andere buurtbewoonsters, Hedy-Jane en Irena, zetten zich wel een maand lang intensief in. Zij nemen deel aan een training om de werkwijze voort te zetten in de wijk. Na afloop zijn zij kritisch: eind april, onderstrepen zij in de Stadsdeelkrant dat er 'er niet genoeg buren betrokken waren'. Abdul, eerste generatie Marokkaanse Nederlander, doet ook mee maar spreekt mij erop aan: 'Ik doe mee want jij hebt mij gevraagd en ik wil graag participeren in de buurt maar deze Oasis Game, dat is echt niet iets voor Marokkaanse mensen'.
De input was verleidelijk: bij de korte presentatie door Fairground van de Oasis Game in oktober 2010, was de Makassarplein Community best gecharmeerd. De output, bijvoorbeeld in een artikel van Aedes, de landelijke koepel van woningcorporaties, klinkt prachtig: 'ruim tachtig bewoners hebben keihard gewerkt om het Makassarplein op te knappen' en ‘We hebben hiermee een nieuwe groep bewoners weten te bereiken.' Maar de throughput, de kwaliteit van het uitvoeringsproces en de echte betrokkenheid van de bewoners is teleurstellend.
Wat was er aan de hand? Dat het niet lukte om de buurt te mobiliseren kwam niet zozeer door de kwaliteit van de Oasis Game op zich maar door het onvermogen van de Makassarplein Community om de Game als hefboom voor bewonersparticipatie te gebruiken. Waren wij maar vroegtijdig de buurt ingegaan op zoek naar draagvlak! De komst van de Oasis Game in onze buurt was bedacht en voorgesteld door professionele, in wijkaanpak gespecialiseerde leden van het kernteam van Makassarplein Community. Zij wonen niet op het Makassarplein, zelfs niet in de buurt. Bij de doorontwikkeling van de Oasis Game verzuimden zij de buurtbewoners die actief zijn in diezelfde Community op tijd bij het project te betrekken.
Op de kick off van 18 maart, onderbrak ik de stilte die op de vraag van Firoez volgde: 'Firoez’, zei ik, graag heb ik dat anderen, ook ‘buitenstaanders’, met mij samen dromen. Want het is prachtig als vele anderen samen met jou dromen en samen je droom realiseren. Het is prachtig, mits ikzelf als bewoner in deze samenwerking centraal sta met mijn eigen kracht en zelf aan mijn buurt kan bouwen'. Vanuit deze houding heb ik aan Oasis Makassarplein deelgenomen. Ondanks alle tekortkomingen heeft de Game mij iets gebracht: op het Makassarplein word ik vaker dan voorheen door wijkbewoners herkend en begroet. Dat bewijst voor mij dagelijks dat er hoop is, zeg maar een buurtvonk.
Mellouki Cadat is senior adviseur Leefbaarheid (MOVISIE) en als bewoner actief in de Makassarplein Community.