Reorganiseer de AWBZ op basis van eigen regie, met het budget in handen van de cliënt. Dat is de kern van het voorstel 'Eigen regie maakt de zorg beter' dat de landelijke patiënten- en cliëntenorganisaties deze week uitbrachten over de toekomst van de AWBZ.
Volgens de zeven organisaties – CG-raad, CSO, LOC, Mezzo, NPCF, PerSaldo en LPGGZ – kan er veel slimmer worden bezuinigd op de AWBZ dan de ambtelijke werkgroep over langdurige zorg aan het demissionaire kabinet voorstelt. Dan dient wel de eigen regie van de cliënt centraal te staan. Ook moet de indicatiestelling centraal worden uitgevoerd, aldus de organisaties. Bovendien kan een zorgcoöperatie de budgetten van cliënten beheren en zorg collectief inkopen. De keuze voor het persoonlijk zorgbudget, vereenvoudiging van de uitvoeringsstructuur en scheiden van wonen en zorg levert volgens de cliëntenorganisaties op jaarbasis een besparing op van 2,1 miljard.
Bezuinigen
Ad Poppelaars, directeur van de Chronisch zieken en Gehandicaptenraad (CG-raad), stelt dat de modellen van de ambtelijke werkgroepen niet tot echte oplossingen leiden. De werkgroepen zien vier scenario’s voor een houdbare AWBZ: simpelweg bezuinigen binnen de bestaande structuur, overdracht van de AWBZ naar verzekeraars of gemeenten, of meer regie voor de patiënt.
Besparingen
Poppelaars: 'Het Centraal Planbureau heeft berekend dat bij een gedeeltelijke overdracht van de AWBZ naar de zorgverzekeraars geen besparingen te verwachten zijn. Ook krijgen de verzekeraars de risicoverevening van de kosten voor verschillende groepen patiënten niet voor elkaar. Daardoor zouden ze wel eens verschil kunnen maken in de behandeling van de verschillende groepen.’
Gemeenten
Ook de overdracht van onderdelen van de AWBZ naar gemeenten zien de cliëntenorganisaties op dit moment niet zitten. Poppelaars stelt dat in sommige gemeenten middelen voor de Wmo ook voor andere doeleinden zijn gebruikt, of dat er simpelweg te weinig middelen waren. 'De resultaten van de Wmo worden in het recente evaluatierapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau veel te positief voorgesteld. De democratische controle in gemeenteraden stelt in de praktijk weinig voor. En het compensatiebeginsel komt niet echt uit de verf. Gemeenten verschillen bovendien sterk in de uitvoering. In Zweden, waar de Wmo ook bij gemeenten is ondergebracht, blijkt de uitvoering heel erg afhankelijk van de conjunctuur.'
Vangnet
De cliëntenorganisaties pleiten daarom ook voor een model waarbij de sturing van de AWBZ ligt bij een nieuwe 'patiëntenzorgcoöperatie'. Poppelaars: 'Deze door de cliëntenbeweging bestuurde organisatie neemt de regie over de AWBZ van de zorgkantoren over. Als mensen zelf een zorgbudget krijgen, kunnen ze met behulp van deze organisatie zorg op maat regelen. Voor mensen die hiertoe niet in staat zijn, vormt de coöperatie een vangnet. Daarnaast komt er een onafhankelijk, niet gebureaucratiseerd indicatie-instituut dat de rol van het Centrum indicatiestelling zorg krijgt.'
Wantrouwen
Aan het wantrouwen over de prestaties van zorgaanbieders moet een einde komen. Dat kan door toepassing van het principe high trust, high penalty, stelt Poppelaars. 'Het georganiseerde wantrouwen over calculerende zorgaanbieders is doorgeschoten. Dat heeft tot veel bureaucratie geleid. Het toezicht kan zich ook beperken tot controles door de inspectie. In principe zijn zorgaanbieders gewoon te vertrouwen.'
Link: Patiëntenbeweging komt met gezamenlijk plan voor hervorming langdurige zorg
Lees ook: Martin Vermeer (NPCF): 'Deel zorgpremie moet naar patiëntenorganisatie' en Aad Koster (Actiz) over een houdbare AWBZ: 'Meer ondersteuning, minder zorg'
Meer nieuws in uw inbox? Klik hier voor de gratis Zorg + Welzijn Nieuwsbrief. Voor meer achtergronden en opinies, neem hier een abonnement op Zorg + Welzijn Magazine.
Bron: Foto: CG-raad
door
Martin Zuithof
17 jun 2010